هیئت ناظران سازمان امنیت و همکاری اروپا می گوید نامزدهای شاکی در انتخابات پارلمانی تاجیکستان به دادگاهها و کمیسیون مرکزی انتخابات اعتماد ندارند.

در گزارش تازه ای که این ناظران منتشر کرده اند آمده است شمار شکایات رسمی که به کمیسییون مرکزی انتخابات یا دادگاهها در رابطه با مبارزات انتخاباتی وارد شده است، در مقایسه‌با تخلفاتی که گفته می‌شود در این زمینه صورت گرفته است، بمراتب اندک است.

هیئت ناظران سازمان امنیت و همکاری اروپا افزوده اند که این امر به دلیل باور نداشتن نامزدها به کمیسییون مرکزی انتخابات و دادگاهها در تاجیکستان صورت می‌گیرد.

در این گزارش همچنین می‌خوانیم که تبلیغات انتخاباتی در کشور کمرنگ بوده و تأکید می‌شود که بخش عمدة برنامه‌های سه تلویزیون دولتی مورد دیدبانی این هیئت، عمدتا فعالیّتهای رئیس جمهوری و اجرای سیاستهای دولت پوشش می‌یابند.

این هیئت برگزار نشدن هیچ گونه جلسة کمیسیون مرکزی انتخابات از 19 ژانویه بدین سو نگران کننده خوانده اند زیرا به نوشتة ناظران این امر می‌تواند نشانگر نبود شفّافیت و مسئولیت‌شناسی کمیسیون باشد.

ناباوری به کمیسییون و دادگاهها

بنا به گزارش هیئت ناظران سازمان امنیت و همکاری اروپا این هیئت فقط از 10 شکایت وارده به کمیسییون مرکزی انتخابات تاجیکستان از سویی احزاب سیاسی و شهروندان، چهار شکایت به حوزه‌های انتخاباتی محلی و یک شکایت به دادگاه آگاه شده است.

امّا به نوشته این هیئت بسیاری از نامزدهایی که به این نهاد شکایت برده‌اند شکایات خود را به طور رسمی به نهادهای زیدخل ارسال نمی‌کنند.

به باور این ناظران سازمان امنیت و همکاری اروپا چنین امر دو دلیل اصلی داشته است: برخی از احزاب مخالف سیاسی به نمایندگان سازمان امنیت و همکاری اروپا گفته‌اند که به منصف بودن کمیسیون مرکزی انتخابات و یا دادگاهها نسبت به شکایاتشان باور ندارند و عدّه‌ای دیگر از پیامدهای منفی شکایات یا قصدگیر نهادهای مربوط بیم داشته‌اند.

در مجموع، به نوشتة این هیئت، تخلفات در زمینة برگزاری ملاقاتهای انفرادی نامزدها با انتخاب کنندگان صورت می‌گیرد.

طبق این گزارش در حالی که کمیسیونهای حوزه‌های محلی ملاقات انتخاب کنندگان را با نامزدها در حوزه‌های انتخاباتی با نمایندگان احزاب مختلف برگزار می‌کنند، ولی در برخی حوزه‌ها در زمینة برگزاری ملاقاتهای انفرادی نامزدهای برخی احزاب با انتخاب کنندگان موانعی ایجاد می‌کنند.

از سویی دیگر، در این گزارش به استانداردهای دوگانة کمیسیونهای محلی انتخابات اشاره‌ شده و آمده است که برخی کمیسییونهای محلی بند قانون انتخابات در بارة تأسیس کمیسییونهای محلی را به طبع دل خود تفسیر می‌کنند.

به این ترتیب با اشاره‌ به ذکر نشدن ضرورت نمایندگان احزاب سیاسی در هیئت کمیسییونهای محلی در قانون، به نمایندگان احزاب مخالف اجازة عضویت در کمیسیونها رد شده است.

در حالی، که به گفتة همین گزارش، نمایندگان احزاب حاکم و کمونیست در این کمیسییونها نماینده دارند.

پوشش تبلیغات دولتی

کارزار انتخاباتی در گزارش هیئت ناظران سازمان امنیت و همکاری اروپا "کمرنگ" توصیف شده است. به نوشتة این هیئت: "همة سه کانال دولتی مورد نظارت، که منبع اصلی خبر در تاجیکستان هستند، همواره توجّه اصلی را به موضوعات "غیرانتخاباتی" متمرکز کرده‌اند.

طبق این گزارش در بهترین زمانی که بیشتر مردم تلویزیون تماشا می‌کنند (prime-time)، در تلویزیونهای سراسری دولتی که از بوجه مردم فعالیت دارند، به تبلیغ فعالیّتهای حکومت و رئیس جمهوری بخشیده شده‌اند.

به نوشتة این هیئت، پوسترهای تبلیغاتی احزاب سیاسی و پوسترهای تبلیغات انتخاباتی در دورة مبارزات انتخاباتی کم به نظر می‌رسند.

قواعد همسان برای کلّیة نامزدها وجود نداشته و اگر در برخی ساختمانها برای نصب پوسترهای بعضی نامزدها اجازه داده می‌شود، برخی دیگر از ساختمانها و مؤسسه‌ها این اجازه را به نامزدها نداده‌اند.

به نوشتة ناظران سازمان امنیت و همکاری اروپا در تاجیکستان، برخی از احزاب سیاسی به این سازمان بین‌المللی ناظر بر انتخابات شکایاتی در مورد ایجاد موانع در راه تبلیغات انتخاباتی ارائه کرده‌اند. در این شکایات به دست داشتن پولس در این روند نیز اشاره‌ می‌شود.

در گزارش سازمان امنیت و همکاری اروپا می‌خوانیم، که احزاب سوسیال-دموکرات و نهضت اسلامی به این نهاد در بارة نقض قانون متبوعات گزارش داده‌اند، ولی تا حال شکایات کمتری به طور رسمی به نهادهای زیدخل تسلیم شده است.

در گزارش همچنین تأکید شده است، که برخی از نامزدهای مستقل و نمایندگان احزاب در بارة روند قانونی ارائة شکایات رسمی اطّلاع دقیقی نداشته‌اند.